Оқу сауаттылығы · ҰБТ сұрағы №14056
Дүкеннен алынған нан кейде үстелге жетпей-ақ қоқысқа түседі. Бұл — үлкен көріністің кішкентай бөлшегі ғана. Кейбір бағалаулар бойынша, әлемде өндірілген азықтың шамамен үштен бірі тұтынушыға жетпей жоғалады немесе тасталады.
Мәселенің екі беті бар. Біріншісі — өндірістік: өнім жиналатын жерде, тасымалда және сақтауда болатын шығын, ол көбіне қоймалардың жетіспеуі мен суыту тізбегінің әлсіздігінен туады. Екіншісі — тұрмыстық: адамдар қажеттен артық сатып алады да, жарамды тағамды қоқысқа тастайды. Мұның бір себебі — «ең жақсы пайдалану мерзімі» мен «қауіпсіз пайдалану мерзімі» ұғымдарының араласып кетуі: біріншісі өнімнің дәмі мен сапасы ең жақсы болатын уақытты көрсетеді, ал екіншісі өнімді жеуге болатын соңғы шекті білдіреді.
Азықты тастау — тек ақшаны емес, су мен жерді және энергияны да ысырап ету. Сондықтан мәселенің шешімін тек мемлекеттен күтуге болмайды. Үйде алдын ала тізім жасап сатып алу, қалған тамақты келесі күні пайдалану, өнім белгісіндегі мерзімдерді айыра білу — әр отбасы жасай алатын қарапайым қадамдар. Мұндай әдеттер бір күнде әлемді өзгертпейді, бірақ ауқымды өзгеріс шағын таңдаулардың жиынтығынан құралады.
Мәтін бойынша, азықтың өндірістік ысырабына не себеп болады?
Дұрыс жауабы мен түсіндірмесі
Жауабы: Қойманың жетіспеуі мен суыту тізбегінің әлсіздігі
Өндірістік шығын қоймалардың жетіспеуінен және суыту тізбегінің әлсіздігінен туады; B мен C тұрмыстық жағына жатады.