Қазақ әдебиеті · ҰБТ сұрағы №13929
Махамбет Өтемісұлы — Исатай Тайманұлымен бірге 1836–1838 жылдардағы Жайық пен Еділ аралығындағы Бөкей Ордасында болған көтерілістің жетекшісі, батыр әрі ақын. Көтерілістің басты себебі — ең құнарлы жайылымдарды хан Жәңгір мен оның төңірегіндегі шонжарлардың иемденуі, қарапайым шаруаларға жердің тарылуы және салықтың ауырлауы. Махамбет шығармаларында ақындық пен жауынгерлік бір-бірінен ажырамайды: ол өлеңін жай айтып қана қоймай, сөзін іспен қуаттаған. Өлеңдері тақырыбы жағынан батырлық пен азаттыққа арналған, жолдары қысқа, екпінді болып келеді. Ақын халықтың алдында өзін қарапайым жауынгер ретінде таныстырады; ол ханды да, сұлтанды да сынға алады. Ерлік пен ар-намыс — оның поэзиясындағы басты құндылық, ал дұшпанға бас июші адамның мінезі айыпталады.
Мәтінге сәйкес көтерілістің басты себебі қайсы?
Дұрыс жауабы мен түсіндірмесі
Жауабы: Құнарлы жайылымдарды хан төңірегінің иемденуі, салықтың ауырлауы
Мәтінде себеп ретінде жайылымдарды хан мен шонжарлардың иемденуі және салықтың ауырлауы аталған.
«Жыраулар поэзиясы» тақырыбынан тағы
- Керей мен Жәнібек хандардың заманында өмір сүрген, ел үшін «Жерұйық» іздеген жырау кім?
- «Зар заман» ақындарына тән басты сарын қайсы?
- Жиембет жыраудың «Еңсегей бойлы Ер Есім» толғауында мадақталатын Есім хан қай хандықты билеген?
- Ақтамберді жыраудың «Балаларыма өсиет» толғауының басты мазмұны қандай?
- Бұқар жырау Қалқаманұлы қай ханның ақылшысы әрі жырауы болған?
- Нысанбай жыраудың «Кенесары-Наурызбай» жырындағы Наурызбай Кенесарының кімі?
- Мәтіндегі сипаттамаға сүйенсек, Махамбет сынының нысанасы кімдер?
- Мәтін бойынша көтеріліс қай аумақта және қай жылдары болды?